Onderwijs en sport voor kansarme kinderen van 4 tot 14 jaar

Omstandigheden

Rio de Janeiro, een stad met ca. 15 miljoen inwoners, telt ongeveer achthonderd favela’s, waar de overheid al meer dan veertig jaar afwezig is. In de praktijk maken zwaarbewapende drugsbendes in de meeste van deze wijken de dienst uit.

Met het oog op het WK in 2014 in Brazilië en de Olympische Spelen in Rio de Janeiro in 2016 is de overheid in 2008 begonnen met het zogenoemde pacificeren van enkele door de bendes gedomineerde sloppenwijken. Sindsdien zijn er meer dan 20 favela’s weer onder bestuur gekomen van overheid en politie. Dat zijn echter vooral sloppenwijken die rondom de rijkere buurten en de gebieden van de grote sportevenementen liggen. Het leek een positieve ontwikkeling, maar de gevolgen van een lang gevoerde politiek die de sloppenwijken negeerde, zijn niet zo weggepoetst. Na de Olympische Spelen is het geweld tussen de teruggekeerde drugsbendes en de politie weer erger dan ooit teruggekeerd. De diepe economische en politieke crisis in het land , maar zeker in de stad Rio, maken de situatie er alleen maar moeilijker op.

Geweld is in veel favela’s een dagelijks gegeven. Het gaat om geweld tussen de drugsbendes onderling en/of een voortdurende oorlog met de politie. Het overgrote deel van de bevolking lijdt onder de criminelen, hun schietpartijen en geweld, maar kunnen daar niets tegen ondernemen. De criminelen bepalen wat er gebeurt en protesteren is geen optie.

In veel huishoudens ontbreekt de biologische vader. Moeders zijn daardoor gedwongen lange dagen buitenshuis te werken. Om die reden hebben zij vaak nauwelijks tijd zich om hun kinderen te bekommeren. De kinderen leven vooral op straat. In de straatcultuur staat onderwijs in laag aanzien. De meestal onopgeleide ouders stimuleren dat van oudsher ook niet. Om ‘makkelijk’ wat te verdienen, sluiten veel jongens zich aan bij de drugsbendes. Sommige meisjes gaan al op jonge leeftijd in de prostitutie.

Kinderen die wel naar school gaan treffen abominabel openbaar onderwijs aan. Families uit de gegoede buurten sturen hun kinderen naar goede, maar peperdure particuliere scholen. Op de gratis openbare scholen in de favela’s zijn de slecht betaalde leraren vaak afwezig. Tekenend zijn de waarderingscijfers voor de scholen in Rio de Janeiro. Die hebben een gemiddelde van 3,4 op een schaal van 10. Daardoor halen leerlingen bij lange na niet het niveau dat vereist is om in te stromen in de formele arbeidsmarkt.